سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
571
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
محمد صالح ، مير 1060 ه ق / 1649 م مير عبد اللّه پدر مير محمد صالح و مير محمد مؤمن خطاط معروف عهد شاه جهانى بود . علوم فقه و فن خطاطى نيز از صفات برجستهء او به شمار مىآمد و پدرش در سال 1025 درگذشت . محمد صالح نيز به علم و دانش آراسته و به فقر و قناعت وابسته بود و از سوى شاه جهان به مناصبى رسيد . كتابى به نام كلمات على عليه السّلام با خط او در علىگره موجود است . ملا محمّد صالح در 12 شعبان 1060 ه ق / 1649 م درگذشت . « مير صالح برفت از عالم » ( 1060 ه ق ) مصرع تاريخ وفات اوست . وى در آگره در لنگله جواهر متصل به گنبد پدر بزرگوارش به طرف ديوار و محراب شرقى به خاك سپرده شد . كتاب مناقب مرتضوى نيز از آثار اوست . برادرش مير محمّد مؤمن است كه در سن نودسالگى يعنى در 1091 ه ق و نيز فرزندش محمد عاقل در سال 1088 ه ق وفات يافتند . محمد صالح رضوى 1348 ه ق / 1929 م 1401 ه ق / 1981 م مولانا محمد صالح از فرزندان حجّة الاسلام سيد حسين قمى بود ، مزار قمى در كشمير زيارتگاه خاص و عام است ، مولانا سيد ابو الحسن از همين خاندان برخاست و در لكنهو به شهرت رسيد . مولانا محمد صالح فرزند مولانا ابو الحسن فرزند سيد محمد هادى فرزند ارشد سيدنا و مولانا سيد محمد حسين رضوى بود . مولانا محمد صالح بعد از دريافت مدرك صدر الافاضل به نجف اشرف رفت و در نزد استادان آن شهر مقدس به تحصيل ادامه داد و در درسهاى آية اللّه محسن حكيم و ديگر زعماى بزرگ مانند بجنوردى ، محمد هادى شيرازى و آية اللّه خويى شركت كرد و مدارك اجتهاد را به دست آورد و در 19 آوريل 1956 م به وطن خود بازگشت و بعد از دو ماه در مدرسهء سلطان المدارس به تدريس پرداخت و مدت شش ماه در دانشگاه لكنهو در شعبهء علوم شرقى تدريس كرد ، اما در اصل به عنوان مدرّس جامعهء سلطانيه شناخته مىشد . مولانا چندين بار به حجاز ، عراق ، شام ، مصر و ايران سفر كرد ، و به كويت ، اردن ، افغانستان ،